سنگ شجر چیست ؟
خواص شجر
سنگ راف شجر – سنگ عقیق – انگشتر شجر – خواص سنگ شجر
سنگها روایتگران خاموش زمین هستند؛ هر یک روایاتی دارند که طی میلیونها سال در دل طبیعت نوشته شده است.در بین این همه روایات ،سنگ های شجر جایگاه ویژه ای دارند.نقش و نگار های طبیعی در آن ها از دل طبیعت ،این دسته از سنگ ها را به یکی از خاص ترین و یباترین گوهر ها تبدیل کرده است.
عقیق شجر نه تنها از نظر علمی و زمینشناسی ارزشمند است، بلکه از دیدگاه فرهنگی، هنری و زینتی نیز اهمیت زیادی دارد و به همین دلیل قرنهاست در انگشترها، گردنبندها و آثار هنری جایگاهی ویژه دارد.
تاریخچه سنگ شجر چیست؟
جالب است بدانید در علم سنگ شناسی، شجر نوعی کوارتز دندریت و از خانواده عقیق ها میباشد. به زبانی ساده تر، شجر نوعی عقیق است البته با ظاهری متفاوت و جذاب تر. این سنگ در زبان یونانی به نام “آگات” و در زبان عربی به نام “شجر” شناخته میشود. آگات و شجر به معنای درخت هستند. دلیل این نامگذاری ها را میتوان به ویژگی های ظاهری سنگ شجر نسبت داد. این سنگ به دلایل گوناگونی که در ادامه ذکر خواهد شد، تصاویر و نقوشی دارد که در ظاهر شباهت بسیاری به درختان و مناظر طبیعی پیدا میکند و به همین جهت، نام آن را شجر گذاشته اند. در بررسی انواع شجر، دو نوع بهاری و پاییزی را مشاهده میکنیم. شجر بهاری در واقع سنگی است که از ترکیب رنگ های فصل بهار از جمله رنگ سبز شکل گرفته و شجر پاییزی نیز همانطور که میتوان حدس زد از ترکیب رنگ های پاییزی یعنی زرد و نارنجی تشکیل شده است.
زمانی که به ساختار و ظاهر بینظیر سنگ شجر دقت میکنیم، تصاویر فوق العاده زیبایی توجه ما را به خود جلب میکنند. گویی دستان هنرمند طبیعت این سنگ را نقاشی کرده و مناظر زیبای خود را درون آن به تصویر کشیده است! اما از منظر علمی دلیل ایجاد این پدیده خاص، فرایند شکل گیری و ترکیبات این سنگ میباشد. این تصاویر حاصل تبلور کریستال سیلیس و دی اکسید منگنز، تحت فشار زمین و سپس سرد شدن آنها است. پس در واقع سنگ شجر، منبعی از مواد معدنی و املاح طبیعی میباشد. همین مسئله این سنگ را به نگینی متفاوت و جذاب تبدیل کرده است.
آیا سنگ شجر زنده است؟
پاسخ به این سوال منفی است. سنگ شجر به هیچ وجه زنده نیست. در واقع، سنگ شجر یک نوع عقیق است که به دلیل ساختار خاص و نقوش دندریتیاش شهرت دارد. این عقیق در ابعاد، اندازه و وزن ثابت است و هیچگونه تغییر فیزیکی در آن مشاهده نمیشود. بنابراین، **سنگ شجر رشد نمیکند**. اما اگر به نقوش و طرحهای درون سنگ توجه کنید، ممکن است تصور کنید که این طرحها در حال رشد و توسعه هستند. این تغییرات ظاهری به دلیل جابجایی مواد معدنی موجود در سنگ است، نه رشد واقعی.
نحوه تغییرات و جابجایی در طرحها
اگرچه ابعاد و اندازه سنگ شجر ثابت باقی میمانند، برخی از افراد متوجه تغییرات ظاهری در نقوش و طرحهای درون آن میشوند. این تغییرات ناشی از جابجایی مواد معدنی درون سنگ است. به طور خاص، مواد معدنی مانند فسفات آهن، منیزیم و دیگر ترکیبات معدنی در طول زمان میتوانند موجب جابجایی جزئی در طرحهای دندریتی سنگ شوند. این جابجاییها میتوانند باعث شوند که نقوش موجود روی سنگ بزرگتر یا به گونهای متفاوت دیده شوند. بنابراین، این تغییرات بیشتر به دلیل **حرکت و جابجایی مواد معدنی درون سنگ** است و نه رشد واقعی طرحها.
در نتیجه، میتوان گفت که تغییرات مشاهدهشده در سنگ شجر، به هیچ عنوان نشاندهنده رشد واقعی آن نیست، بلکه نتیجه فرآیندهای طبیعی در درون سنگ است که ممکن است باعث تغییر موقعیت یا اندازه برخی از طرحها شود. در واقع، تنها در برخی موارد این تغییرات به طور مشهودی مشاهده میشود.
سنگ شجر در کجا یافت میشود؟
بعد از پاسخ دادن به این پرسش که سنگ شجر چیست؟ بهتر است منابع و محل دسترسی به آن را هم بدانید. سنگ عقیق شجر به صورت فراوان و انبوه در بازار وجود دارد. در واقع میتوان گفت پیدا کردن این سنگ کار دشواری نیست؛ البته باید گفت منابع استخراج سنگ شجر در جهان به تدریج رو به کاهش میباشند. شجر در واقع معدنی اختصاصی ندارد بلکه بیشتر مواقع در معادن مختلف مانند معادن عقیق و یاقوت و همچنین در بستر رودخانه ها میتوان شجر را استخراج کرد. به عنوان مثال استان خراسان و شهر قائن در ایران، یکی از اصلیترین منابع دسترسی به سنگ شجر میباشند. رودخانه ها و کوه های هند، افغانستان و پاکستان نیز از دیگر مناطقی است که میتوان سنگ شجر را در معادن آنها پیدا کرد.
به صورت کلی اگر قصد خرید انگشتر شجر و یا سنگ آن را دارید، میتوانید با مراجعه به یک فروشنده معتبر و مورد اطمینان، این محصول را در زیباترین طرح ها و مدل ها خریداری نمایید. قیمت سنگ شجر در رده سنگ های ارزان قرار دارد. معیار هایی که در قیمت گذاری این سنگ تاثیر دارند در واقع زیبایی طرح، اندازه سنگ و نوع رکاب آن میباشند. هرچقدر تصویر و نقش شجر بر روی نگین، زیباتر و واضح تر باشد قیمت آن نیز به مراتب بیشتر خواهد شد.
منابع مهم عقیق شجر
- ایران: خراسان و کرمان از بهترین معادن شجر در جهان.
- هند و برزیل: تولیدکنندگان عمده انواع عقیق شجر.
- ماداگاسکار و چین: ذخایر متنوع و صادراتی.
خواص سنگ شجر چیست؟
حتماً دوست دارید پاسخ سوال « خواص سنگ شجر چیست؟ » را نیز بدانید! همانطور که گفته شد این سنگ به دلیل فرایند ساخت و پرداخت، مواد معدنی، ترکیبات خاص و همچنین محل استخراج، ویژگی های منحصر به فردی دارد. ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که سنگ عقیق شجر، کلیه خواص و ویژگی های خانواده عقیق را شامل میشود. به عنوان مثال، ایجاد انرژی، رفع غم و اندوه، افزایش رزق و برکت و … ؛ علاوه بر اینها، خواص منحصر به خود سنگ شجر نیز میتواند برای شما جالب باشد. در گذشته های دور از این سنگ برای دور کردن شیاطین و دفع اتفاقات شوم استفاده میکردند. در واقع به زبان علمِ دنیای امروز، سنگ شجر دارای میدان ارتعاشی است که امواج منفی را دور کرده و با جذب انرژی های مثبت، محیط را تصفیه میکند.
از دیگر خواص سنگ شجر میتوان به ایجاد حس آرامش، اعتماد به نفس، تقویت احساسات و قوای عاطفی اشاره کرد. البته این نکته نیز بسیار مهم است که برای بهره مند شدن از این خواص، طبیعتاً باید از سنگ شجر اصل استفاده کنید. در میان انواع شجر، شجر دریایی که محل استخراج آن جلگه ها و دریاها است، از خواص بیشتری برخوردار میباشد.
نکته:
ممکن است شما هم نام فیروزه شجری را شنیده باشید در حالی که در این نوشته گفته شد، شجر نوعی عقیق است. به کار بردن نام شجر، در اصل برای عقیق شجر بوده و نسبتی با سنگ فیروزه ندارد. اما نوعی از فیروزه وجود دارد که به علت وجود خطوطی شبیه به شاخه های درخت روی سطح آن، به فیروزه شجری معروف شده است. این نامگذاری تنها به همین دلیل است و ارتباطی با عقیق شجر ندارد.
ویژگیهای علمی و فیزیکی سنگ شجر
سنگ شجر با ترکیب شیمیایی دیاکسید سیلیسیم (SiO₂) و ساختار ریزبلوری خود، قابلیت تراش و صیقلکاری بالایی دارد.
سختی بالای آن باعث شده که در جواهرسازی دوام زیادی داشته باشد. نقوش شجر نیز، برخلاف نقوش مصنوعی، در عمق سنگ وجود دارند و همین امر بر ارزش آن میافزاید.
- سختی: ۶/۵ تا ۷ در مقیاس موهس (مقاوم در برابر خط و خش)
- چگالی: حدود ۲/۶ گرم بر سانتیمتر مکعب
- رنگ زمینه: سفید، خاکستری، قهوهای یا کرم
- نقوش: سیاه، قهوهای، سبز یا زرد
- جلای سطح: شیشهای تا مومی
به همین دلیل هم سنگ شجر خام برای کلکسیونرها جذاب است و هم نمونههای تراشخورده آن در جواهرات بسیار محبوبیت دارد.
انواع عقیق شجر
عقیق شجر به دلیل تنوع در الگوها و رنگها، در انواع مختلفی طبقهبندی میشود. این تنوع به ترکیبات معدنی و شرایط تشکیل سنگ بستگی دارد. در ادامه، انواع اصلی عقیق شجر معرفی میشوند:
عقیق شجر دریایی
این نوع با الگوهای موجدار و رنگهای آبی، سفید یا خاکستری مشخص میشود که شبیه امواج اقیانوس هستند. این سنگ در معادن ایران و برزیل یافت میشود و برای ساخت نگین شجر در جواهرات بسیار محبوب است.
عقیق شجر پاییزی
دارای رنگهای گرم مانند قهوهای، نارنجی و زرد، با الگوهایی شبیه به برگهای پاییزی. این نوع در هند و ایران استخراج میشود و در دکوراسیون کاربرد دارد.
عقیق شجر خزهای (Moss Agate)
با الگوهای سبز شبیه به خزه یا جنگلهای مینیاتوری، که به دلیل حضور کلریت یا اکسید آهن سبز ایجاد میشود. این نوع در کریستالدرمانی بسیار پرطرفدار است.
عقیق شجر بهاری
دارای رنگهای روشن مانند سبز و زرد با الگوهای گلمانند که حس تازگی بهاری را منتقل میکنند. معادن برزیل منبع اصلی این نوع هستند.
عقیق شجر درختی (Tree Agate)
با الگوهای شاخهدار قهوهای یا سبز تیره، شبیه به درختان. این نوع در ایران و هند استخراج میشود و برای جواهرات استفاده میشود.
عقیق شجر منظرهای (Scenic Agate)
دارای الگوهایی شبیه به مناظر طبیعی مانند کوهها یا ابرها. این نوع کمیابتر است و در کلکسیونها ارزشمند است.
عقیق شجر پرمانند (Plume Agate)
با الگوهای پرمانند و ظریف، که به دلیل رسوبات منگنز ایجاد میشوند.
سنگ ماه تولدم چیست؟
جمعبندی
سنگ شجر ترکیبی شگفتانگیز از علم، هنر و طبیعت است. هر قطعه از آن نقشی منحصربهفرد دارد که مشابه آن را نمیتوان در دیگری یافت. از سنگ شجر خام تا نگین شجر تراشخورده، همه نشاندهنده خلاقیت طبیعت هستند.
اگر به دنبال سنگی هستید که هم زیبایی داشته باشد و هم بار فرهنگی و هنری، عقیق شجر یکی از بهترین گزینههاست.
